T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü
HAVA SEYRÜSEFER DAİRESİ BAŞKANLIĞI

​​​​​

ATC Hakkında

Merkez Hava Trafik Şube Müdürlüğü Görevleri;

Türk Hava Sahası'nda verilmekte olan Hava Trafik Kontrol Hizmetleri'nin teknolojik yenilikler ve değişen kurallar doğrultusunda en iyi şekilde yürütülmesi ve Hava Trafik Kontrol hizmeti sağlayan Saha Kontrol, Yaklaşma Kontrol ve Meydan Kontrol Ünitelerimizle sürekli koordinasyon halinde olarak, hizmetlerin en etkin şekilde idaresi amacıyla,

- Türk Hava sahasında hava trafik kontrol hizmetlerinin uluslararası kurallar ve milli mevzuatlara uygun olarak yürütülmesi,

indir (1).png

- Kurulmuş veya kurulacak olan ATC üniteleri için gerekli personel planlamasını yapmak ve ihtiyaçları tespit etmek bu ihtiyaçların tespit edilmesi aşamasında, mevcut personel sayısı doğrultusunda geleceğe yönelik ihtiyaçların belirlenmesi,
indir (2).png


- Temel Hava Trafik Kontrol kursları için planlama, öğretim elemanı görevlendirme, eğitim kolaylıklarının kullanımı ve gerektiğinde dışa açılmasını sağlamak amacıyla gerekli çalışmaların yapılması,

- Hava Trafik Hizmetlerine yönelik her türlü Yönerge, Yönetmelik ve Talimatları hazırlamak, Türkiye AIP'sinin ilgili bölümlerinde ICAO ve milli mevzuata yönelik Hava Trafik usullerinin yenilenerek yayınlanması,

- ICAO, EUROCONTROL ve diğer uluslararası kuruluşların ilgili çalışma birimlerince düzenlenen toplantılara katılım sağlanması, hazırlanan rapor ve dokümanların takip edilerek gerekli çalışmaların yapılması,
indir (3).png


- Hava Trafik Kontrol Üniteleri arasındaki Anlaşma Mektuplarının takip edilmesi ve bunlarla ilgili üniteler arasındaki koordinasyonun sağlanması,

-Temel eğitimi tamamlanmış personelin hizmet içi eğitimlerini (OJT) gözlemlemek ve kontrol etmek, Temel Hava Trafik Kontrol kursları sonrasında ATC ünitelerinde göreve başlayan aday kontrolörlerin İşbaşı Eğitimlerini verecek uzman personelin yetiştirilmesi amacıyla gerek yurt içi gerekse yurt dışı eğitimlerin yıllık dönemler halinde planlanması,

- Hava Trafik Kontrol Sistem alt yapısı ve her türlü teknik donanımın planlanması,
indir (4).png


- Hava Trafik Kontrolörlerinin Lisans ve Derece işlemlerinin takip edilmesi, Hava Trafik Kontrolörlerinin "Lisans ve Derece" sınavlarının yapılması, sonuçlarının değerlendirilmesi,

- Havalimanları hava tarafı kapasiteleri ile hava sahası ve sektör kapasitelerinin belirlenmesi,  geliştirilmesine yönelik çalışmalarda bulunulması,

indir (5).png

-Yakın Geçme (AIRMISS) olaylarının incelenmesi, değerlendirilmesi, sonuçlandırılması, tekrarının önlenmesi amacıyla gerekli önlemlerin alınması, kaza/kırım komisyonlarına eleman tefrik edilmesi,

- (Standart) Aletli yaklaşma ve kalkış/iniş usullerinin etüt ve planlamalarının yürütülmesi, mevcutların geliştirilmesi, gerektiğinde değiştirilmesinin sağlanması, uçuş kontrol raporlarının neticelerine göre ilgili şubelerle koordine edilmesi ve gerekli yayınların yapılmasının sağlanması,
indir (6).png


- Hava sahasında yer alan TMA, CTR, MTMA ve ATS yolları gibi mevcut kontrollü sahalarda yapılacak değişiklikler ile bunlardan yeni ihdas edilecek olanların çalışmalarının yapılması, gerektiğinde sivil/asker koordinasyonunun sağlanmasından sorumludur.

indir (7).png

Hava Trafik Yönetimi ( ATM ):

 1-Hava Trafik Hizmetleri (ATS)

   i-Hava Trafik Kontrol Hizmeti (ATC);Gerek hava araçları arasında gerekse hava araçları ile her türlü manialar arasında çarpışmaların önlenmesi, hızlı ve düzenli hava trafik akışının sağlanması

  ii-Uçuş Bilgi Hizmeti (FIS ): Uçuşların emniyetli ve etkili bir biçimde yürütülmesi için faydalı tavsiye ve bilgilerin sağlanması

   iii-İkaz Hizmeti (Alerting):Arama kurtarmaya  ihtiyaç duyan uçakla ilgili olarak ilgili tüm kuruluşları uyarmak / yardımcı olmak

2-Hava Sahası Yönetimi (ASM)

Hava sahasının etkin kullanılması amacıyla (tasarımı/yol yapıları-sektörizasyon) ve hava sahasının  değişik kullanıcı (sivil-asker) talepleri doğrultusunda paylaşım, koordine ve kontrolünün sağlanması

3-Hava Trafik Akış Yönetimi (ATFM)

Hava Trafik talebi ile Hava Trafik Kontrol sistem kapasitesi arasında sürekli olarak denge kurmayı amaçlayan taktik ve stratejik planlama çalışmalarını kapsamaktadır.

Ülkemizde Sağlanmakta Olan Hava Trafik Kontrol Hizmetleri:
indir (8).png
Türkiye Hükümran Hava Sahası ve toprakları üzerinde 982.286 kilometre karelik  hava sahası dahilinde uçuşların; emniyetli, düzenli ve en az gecikme ile gerçekleştirilmesi amacı ile verilen Hava Trafik Kontrol Hizmeti, üç temel kategoride sağlanmaktadır. 



   A-Saha Kontrol Hizmeti: Kontrol sahalarındaki kontrollü uçuşlara verilen ATC hizmetini,
indir (10).png


  B-Yaklaşma Kontrol Hizmeti: Bir veya birden fazla meydana iniş/kalkış yapan kontrollü uçuşlara verilen ATC hizmetini,

indir (11).png

  C-Meydan Kontrol Hizmeti: Bir Meydan manevra sahasında ve meydan civarında uçan bütün hava araçları için    verilen ATC hizmetini tanımlamakta olup, hava sahamızda bu hizmetleri vermek üzere tesis edilmiş;

indir (12).png

  2 Saha Kontrol Merkezi ( ACC ),

  34 Yaklaşma kontrol ünitesi (APP) ve

 44 Meydan Kontrol  ünitesinde (TWR) görev yapan 1189 Hava Trafik Kontrolörünce Türk Hava Sahasında uçuş düzenleyen sivil ve askeri hava trafiğine uçuşların her safhasında 24 saat hizmet verilmektedir. 

indir (13).png

2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu ve DHMİ Ana Sözleşmesi gereği Hava Seyrüsefer Hizmetlerini yerine getirmekle yükümlü olan Kuruluşumuz; ICAO tarafından ( Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü) hava seyrüsefer alanında geliştirilen standart ve tavsiye edilen uygulamalar (SARPs) ) ile bunların dünya çapında uygulanmasını teminen Şikago Konvansiyona getirilen ek'ler (ANNEX's), bölge planları (ülkemiz için Avrupa Bölgesi) dokümanlar, el kitapları ve periyodiklerin takibi ile bunlarda yer alan kural ve usullerin hayata geçirilmesi, karasularımız ile hükümran hava sahamızın tamamında uçuş emniyetinin sağlanması, hava trafiğinin düzenlenmesi / ATM hizmetlerinin yerine getirilmesinden sorumludur. 

 Ayrıca, EUROCONTROL(Hava Seyrüsefer Emniyeti için Avrupa Teşkilatı)  tarafından geliştirilen ve tüm üye ülkelerce takip edilerek hedef tarihlerde ortak uygulamaya geçilen temel plan ve konseptler (ATM 2000+ STRATEGY / EATMP- Avrupa Hava Trafik Yönetim Programı / ECIP-Avrupa ATM yakınlaştırma/birleştirme ve uygulama programı / SES-Single European Sky-Tek Avrupa Hava Sahası) doğrultusunda geliştirilen  Hava Seyrüsefer Hizmet politika ve stratejilerinin harmonizasyonu ve entegrasyonu da faaliyet alanımız içinde yer almaktadır. 

      Hava Trafik Kontrol Personeli:

Hava Seyrüsefer hizmetleri için istihdam edilen personelin en üst düzeyde yetişmiş olması gereğinin bilincinde olan Kuruluşumuz,  Hava Trafik Kontrol personelimizin temel ve tekamül hizmet içi eğitimlerini yetişmiş kadroları ve ileri teknoloji eğitim kolaylıklarıyla kendisi yürütmektedir.

Hava Seyrüseferinin her alanında kalifiye eleman yetiştirilmesi konusunda bilgi birikimi ve deneyimi ile kilit kuruluş konumundaki Genel Müdürlüğümüz, hava trafik kontrolörü eğitimlerini Esenboğa Hava Limanında tesis edilmiş, dünyanın en modern eğitim tesislerinden birisi olan Eğitim Merkezimizde kurulu, 3 boyutlu, 360 derecelik, entegre çalışabilen Meydan Kontrol ve radar simülatörleri ile sağlamaktadır.

indir (14).png

 
indir (15).png


Devlet Personel Dairesi Başkanlığının onayı ile ÖSYM tarafından atamaları yapılan Adaylar, bir Hava Trafik Kontrolörlerinin azami dikkat, pratik zeka ve üç boyutlu düşünme yeteneği gibi özel nitelikler gerektiriyor olması, mesleğin gereği olan ve belirtilen özel niteliklerin ölçülebilmesine imkan veren bilgisayar destekli özel yetenek test programlarına tabi tutulmalarını zorunlu kılmaktadır. 

Eurocontrol teşkilatınca  geliştirilen ve tüm üye ülkelerce uygulanmaya  başlanan FEAST( First European ATCO Selection Test - İlk Avrupa Hava Trafik Kontrolörleri Seçme Testi ) paketi web tabanlı testlerden oluşmakta olup,

 Sözel Algılama

Reaksiyon Zamanı ( Talimatları takip / yeniden düzenleme )

Planlama Kabiliyeti( Çözüm, İşbirliği, )

Kuralları Uygulama ve Öğrenme

Hız ve Dikkat Testi( Hafıza kapasitesi/ Anlık Reaksiyon ve Gelişmeler )

Üç Boyutlu Düşünme (Sayısal ve Şekilsel Algılama)

Problem çözme/ ortadan kaldırma/ sonuçlarına karşı direnç alanlarında zamana karşı yarış formatında adayların mesleğe uygunluk kriterleri belirlenmektedir.

 Yaptıkları iş gereği her an can ve mal kaybına yol açabilecek bir pozisyonda çalışmakta olan Hava Trafik Kontrolörlerinin görevlerini başarıyla yerine getirebilmeleri için uzun bir eğitim sürecini başarı ile tamamlamaları gerekliliğinin yanı sıra işe uygun kişisel özellikleri taşıyor olmaları son derece önemlidir. Hava Trafik Kontrolörü Adaylarının seçiminde FEAST Kontrolör Seçme Programının aday seçiminde kullanılması ve sonuçlarına bağlı olarak personel istihdam edilmesi zorunluluk arz etmektedir.

Stajyer Hava Trafik Kontrolörü olarak istihdam edilen personelimiz, yukarıda kısaca değinildiği üzere, Esenboğa Hava Limanında bulunan, 6 pozisyonlu kule ve radar simülatöleri ile son teknoloji ürünü araç/gereç ile donatılmış dersliklerin de bulunduğu modern tesislerde, alanlarında uzman eğitim kadrosu tarafından EUROCONTROL (Common Core Content - Ortak Çekirdek Eğitim) müfredatına uygun olarak yoğun ve kapsamlı bir eğitimden geçirilmekte ve eğitimin bitiminde yapılan sınavlarda başarılı olmaları halinde mezun edilmektedir.

Ayrıca, yine Devlet Personel Dairesi Başkanlığının onayı ile ÖSYM tarafından atamaları yapılan Eskişehir Anadolu Üniversitesi Sivil Havacılık Yüksek Okulu mezunu Aday Hava Trafik Kontrolörleri de Kuruluşumuzca istihdam edilmektedir. Bu adaylar da, kısa süreli İntibak ve normal iş başı eğitimine tabii tutularak ilgili ünite eğitimini ve değerlendirmelerini başarı ile  tamamlamaları halinde derece sınavına  alınarak Hava Trafik Kontrolörü olmaya hak kazanmaktadırlar.

Kuruluşumuzca verilen kurslardan başarı ile mezun olan personelimiz, Hava Trafik Asistan Kontrolörü olabilmek için, SHY 65-01 Hava Trafik Kontrolörleri Lisans Yönetmeliği gereğince Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü tarafından oluşturulan Sınav Komisyonu marifetinde Lisans sınavına tabi tutulmakta ve tayin oldukları Liman ve Meydanlarda hizmet içi eğitimlerine başlamaktadırlar.

 Lisans sınavında başarılı olarak Lisanslı Hava Trafik Asistan Kontrolörü unvanıyla hizmet içi eğitimleri sürdürülen personelin, Hava Trafik Kontrolörü olabilmesi için gerekli süreç; personelin yeterli çalışma saatini doldurmuş olmasının yanı sıra mesleki yeterliliği de değerlendirilerek Genel Müdürlüğümüzce görevlendirilen uzman Hava Trafik Başkontrolörleri/Kontrolörleri tarafından çalışacağı Hava Trafik Kontrol Ünitesi (Meydan, Yaklaşma veya Saha Kontrol) derece sınavına alınmasına kadar geçen uzun bir dönemi kapsamaktadır.

Kontrolörlerin eğitimi yukarıda açıklanan uzun süreçle de sınırlı olmayıp, verilen hizmetin önemi ve sonuçları dikkate alındığında, aktif olarak kontrolörlük görevi sona erinceye kadar devam etmektedir. Bu amaçla ATC personelinin gerek yurt içi gerekse yurt dışı eğitimleri (EUROCONTROL IANS)  6'şar aylık veya yıllık dönemler halinde ile planlanmakta;  yurt içi eğitimler Genel Müdürlüğümüz bünyesinde ve Hava Limanlarımızda oluşturulan eğitim ünitelerimizde gerçekleştirilmektedir.

Bunlara ilave olarak, işbaşı eğitimleri (OJT) ve Derece yenileme sınavları vasıtasıyla, değişen kural ve yönetmeliklerle ilgili bilgiler Hava Trafik kontrolörlerine aktarılmakta ve bu şekilde mesleki bilgilerin sürekli güncellenmesi ile kontrolörlerin bilgi seviyelerinin denetimi sağlanmaktadır.

Eğitim ve hizmet kalitesi bakımından üyesi bulunduğumuz ICAO ve EUROCONTROL kriterlerini yakalamak, Kuruluşumuz için hem bir zorunluluk hem de önceliktir. Bu amaçla; hangi kaynaktan temin edildiğine bakılmaksızın, istihdam edilen Hava Trafik Kontrol personelinin nitelik bakımından istenilen düzeyde olması için her türlü gayret sarf edilmekte, ilgili Kurum/Kuruluşlarla işbirliği yapılmaktadır.

Kuruluşumuzun temel işlevlerinden biri olan kendi personelini eğiterek mesleklerine hazır hale getirme faaliyetlerinin sürekliliği göz önüne alındığında, hava trafik kontrolörlerimizin temel ve tazeleme eğitimleri süresince eğitim verecek personelimizin iyi yetişmiş olmalarının sağlanması açısından eğitim personelimiz yurt içerisinde ve dışında düzenlenen kurslara gönderilmekte ve eğitimleri sağlanmaktadır. Temel ATC teorik ve uygulama eğitimi veren personelimizin tamamı EUROCONTROL ve diğer uluslararası kuruluşlar tarafından sertifiye edilmiştir. ATC alanında her düzeyde Uluslararası eğitim verebilecek bilgi ve donanıma sahip personelimiz mevcuttur.

Hava Trafik Kontrolörlerinin eğitimi amacıyla Genel Müdürlüğümüzce uygulanmakta olan Temel Hava Trafik Kontrol Eğitim Programı, üyesi bulunduğumuz EUROCONTROL kriterlerine uygun (Common Core Content) olarak hazırlanmış olup teorik ve simülatör uygulama kısımlarından oluşmaktadır. Söz konusu eğitim programı, temel ve derecelendirme eğitimlerinin yanı sıra işbaşı eğitimini de kapsamaktadır.

Her aşamadaki eğitimler için ICAO dokümanları temel alınmakta, buna ilave olarak EUROCONTROL tarafından geliştirilen "Common Core Content" içeriğine uygun olarak Genel Müdürlüğümüz eğitim personelince hazırlanan ve ulusal mevzuatımıza uygun olarak düzenlenen eğitim materyalleri kullanılmaktadır.